01/07/13

1/07/2013 - Comóradh 97 bliain ar Chath an Somme: 1 Iúil 2013.

Thosaigh Cath an Somme, a bhfuil comóradh 97 bliain á dhéanamh air i mbliana, ar 1 Iúil 1916 ina rabhthas ag súil le bua mór a chuirfeadh deireadh le hár an Chéad Chogadh Domhanda. Faoin am ar tháinig sé chun deiridh sa bháisteach agus sa sneachta an Samhain dár gcionn, bhí os cionn milliún saighdiúir tar éis bháis ar an dá thaobh agus gan aon athrú suntasach tagtha ar an staid thosaigh.

Bhí os cionn 3,500 saighdiúir Éireannach i measc na marbh agus go leor eile acu leonta. Ba mheasa fós an caillteanas mór seo de bharr gur tharla sé thar tréimhse chomh gearr – ar an gcéad lá den Chath agus dhá lá an Meán Fómhair dár gcionn.

Go háirithe, ba as pobal amháin i gCúige Uladh lear mór den 5,500 taismeach ón 36ú Rannán Uladh ar an 1 Iúil. Maraíodh beagnach 2,000 saighdiúir ó chathracha, bailte, sráidbhailte agus bailte fearainn sa Tuaisceart sa chéad chúpla uair an chloig cogaíochta.

Níos déanaí sa chath céanna, gortaíodh 4,330 saighdiúir as an 16ú Rannán Éireannach i Meán Fómhair.  Maraíodh 1,200 díobh siúd. Ba as na trí chúige eile an chuid is mó acu sin. Anuas air sin, bhí tuilleadh saighdiúirí Éireannacha ann a throid i rannáin eile sa ghnátharm nó i gcathláin nuabhunaithe. Ní féidir líon iomlán na dtaismeach Éireannach a mheas go cruinn.

Déanfaidh an tAire Stáit sa Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta, Donnchadh Mac Fhionnlaoich T.D., ionadaíocht thar ceann an Rialtais agus é ag freastal ar na searmanais chuimhneacháin ag an Somme  i Thiepval, Guillemont agus ag Túr Uladh.

Dúirt an tAire Mac Fhionnlaoich, “Is iontach mór an phribhléid domsa ionadaíocht a dhéanamh thar ceann Rialtas na hÉireann ag an Somme inniu. Tá mé an-tógtha go háirithe leis na hÉireannaigh, na Sasanaigh agus le muintir Thuaisceart Éireann a thug onóir agus a rinne comóradh i gcomhpháirtíocht le chéile orthu siúd a bhásaigh le linn an Chéad Chogadh Domhanda. Is maith is eol dom gur bhásaigh 50,000 Éireannach le linn an chogaidh sin; ba as mo chontae féin go leor acu.”

Déanfaidh an tAire Stáit sa Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála, an tUasal Joe Costello T.D., ionadaíocht thar ceann an Rialtais ag an gcomóradh i mBéal Feirste.

CRÍOCH

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service