07/04/16

Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta

Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta - Feidhmeanna agus Seirbhísí

  • Cosaint, caomhnú agus bainistiú ár n-oidhreachta seandálaíochta trí chreat cuí riaracháin, polasaí agus reachtaíochta creat a sholáthar faoi Achtanna na Séadchomharthaí Náisiúnta.
  • Feasacht phoiblí mhéadaithe agus meas méadaithe a chruthú i dtaca le luach agus tábhacht oidhreacht seandálaíochta na hÉireann.
  • Cur chun cinn agus eolas a sholáthar maidir le cáilíocht ár n-oidhreachta seandálaíochta mar thaca agus spreagadh don infheistíocht isteach agus turasóireacht chultúrtha.

Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta - Rochtain ar ár Seirbhísí

 Is féidir sonraí teagmhála do Sheirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta a fháil ag https://www.chg.gov.ie/about/contact/ agus www.archaeology.ie

  • Tiomsaíonn Suirbhé Seandálaíochta na hÉireann (ASI) an fardal de shéadchomharthaí seandálaíochta sa Stát. Sa bhunachar tá taifid ar na séadchomharthaí uile atá ar eolas nó a d’fhéadfadh a bheith ann ó roimh AD 1700 a cuireadh in iúl dó agus freisin áirítear rogha séadchomharthaí ón tréimhse i ndiaidh AD 1700. Tá breis agus 148,500 taifead sa bhunachar agus baineann breis agus 136,800 díobh sin le séadchomharthaí seandálaíochta. Is féidir sonraí faoi na séadchomharthaí ar fad atá ar eolas a fháil ag archaeology.ie.
  • Bíonn ról tábhachtach ag an Aonad um Chaomhnú Séadchomharthaí Náisiúnta i gcosaint, bainistíocht, léirmhíniú agus cur i láthair breis agus 750 séadchomhartha i seilbh nó i gcaomhnóireacht an Aire Ealaíon, Oidreachta, Gnóthaí Réigiúnachq, Tuaithe agus Gaeltachta. Déanann na seandálaithe i Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta, ag obair i dlúthchomhair le hailtirí caomhnaithe Oifig na nOibreacha Poiblí, suirbhé, tochailt, taighde, léirmhíniú agus foilsiú.
  • Taifeadann Aonad na Grianghrafadóireachta oibreacha caomhnaithe ag séadchomharthaí náisiúnta, cuireann sé grianghrafa ar fáil do bhailiúcháin, taispeántais agus físeanna na Roinne agus coimeádann sé a bhailiúchán de ghrianghrafa de shuíomhanna agus séadchomharthaí (ag druidim le 550,000 íomhá anois).
  • Coimeádann Aonad na Cartlainne cnuasach leathan d’ábhar a bhaineann le hoidhreacht seandálaíochta an Stáit. Sna príombhailiúcháin tá comhaid suirbhéanna seandálaíochta; tuairiscí tochailte ar thorthaí tochailtí ceadaithe; tuairiscí ar shuirbhéanna faoi uisce, lena n-áirítear Cartlann na Raiceanna, chomh maith le hoileáin, calafoirt agus cuanta agus bailiúchán forleathan grianghrafadóireachta. Sa chartlann freisin tá stóras do chartlann na bpáipéar ó thochailtí déanta faoi cheadúnas.
  • Tá an tAonad um Chosaint Séadchomhartha freagrach as séadchomharthaí agus suíomhanna a chosaint agus forfheidhmiú na reachtaíochta i dtaca le hoidhreacht seandálaíochta na hÉireann agus freagraíonn sé do chásanna ina dtuairiscítear go bhfuil séadchomhartha i mbaol damáiste nó a scriosta. I gcásanna áirithe féadfaidh ionchúiseamh a bheith mar thoradh ar chur i bhfeidhm na reachtaíochta.
  • Bunaíodh an tAonad Seandálaíochta Faoi Uisce (UAU) laistigh de Sheirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta chun oidhreacht chultúrtha faoi uisce na hÉireann a bhainistiú agus a chosaint. Áiríonn an sainordú don aonad cainníochtú ar an acmhainn faoi uisce, suirbhé faoi uisce, tochailt, déileáil le bagairtí don oidhreacht faoi uisce agus measúnú ar thionchair forbartha d’fhonn an ghné seo d’oidhreacht na hÉireann a bhainistiú agus a chosaint. Tá an tAonad Seandálaíochta Faoi Uisce (UAU) freagrach as fardal a thiomsú de raiceanna a taifeadadh in uiscí na hÉireann. Áiríonn Fardal Raiceanna na hÉireann na raiceanna uile atá ar eolas do na blianta suas le 1945, agus an bhliain sin san áireamh, agus rinneadh thart ar 12,000 taifead a thiomsú agus a chomhtháthú i mbunachar na raiceanna go dtí seo.
  • Tá freagracht fhoriomlán ag Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta as Clár Oidhreachta Domhanda an Stáit a chur i bhfeidhm. Tá eolas i dtaca le dhá shuíomh oidhreachta domhanda na hÉireann - Sceilig Mhichíl agus Brú na Bóinne chomh maith le heolas faoi liosta féideartha na hÉireann d’ainmnithe ionchasacha na hÉireann don liosta oidhreachta domhanda ar fáil ar an suíomh gréasáin, worldheritageireland.ie . Ar an suíomh gréasáin sin freisin tá eolas faoi bpróiseas chun ainmniúchán a dhéanamh don Liosta Oidhreachta Domhanda, foilseacháin éagsúla um oidhreacht dhomhanda agus eolas do chuairteoirí.
  • Tugann Aonad um Phleanáil agus Ceadúnú Sheirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta ionchur agus comhairle i dtaca le cosaint na hoidhreachta seandálaíochta chuig údaráis phleanála agus údaráis eile i dtaca hiarratais aonair ar phleanáil agus iarratais, tograí agus pleananna forbartha eile. Is é an córas ceadúnaithe an bealach in rialaíonn an Roinn tochailtí seandálaíochta sa Stát i gcomhréir le cosaint na hoidhreachta seandálaíochta. Tá córas ríomh-cheadúnaithe nua beartaithe le bheith i bhfeidhm ar shuíomh gréasáin Sheirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta archaeology.ie faoi dheireadh na bliana 2012.

Ceadúnais eisithe ag Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta

Ceadúnas Tochailte Seandálaíochta:

De réir Alt 26 d’Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1930 (mar a leasaíodh) ní mór tochailtí do chúiseanna seandálaíochta a bheith curtha i gcrích ag seandálaithe ag gníomhú faoi cheadúnas tochailte. Ba chóir a nótáil, d’fhonn ceadúnas tochailte a fháil, go bhfuil sé riachtanach d’iarrthóir rath a bhaint amach in agallamh chun a n-inniúlacht a mheas le ceadúnas dá leithéid a bheith acu. Is é atá mar aidhm ag an agallamh inniúlachta a chinntiú go bhfuil iarrthóirí inniúlach i dteicnící tochailte seandálaíochta, agus ar an eolas faoi sheandálaíocht na hÉireann, d’fhonn oidhreacht thógtha an Stáit a chosaint.

Toiliú um Fheistí Braite:

De réir Alt 2 d’Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1987 (mar a leasaíodh) ní mór toiliú a bheith faighte le feiste bhraite a úsáid chun réada seandálaíochta a chuardach ag áit shonraithe nó d’úsáid agus seilbh ar ghléas braite ag áit atá faoi chosaint faoi na Achtanna na Séadchomharthaí Náisiúnta.

Ceadúnas Suirbhé Tumtha:

De réir Alt 3(5) d’Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1987 tá ceadúnas riachtanach do thumadh/suirbhé faoi uisce d’fhonn tumthaí, suirbhéanna nó gníomhaíochtaí seandálaíochta eile a dhéanamh ar raiceanna nó réada seandálaíochta faoi uisce.

Treoracha ón Aire d’oibreacha seandálaíochta ar fhorbairt bóthair cheadaithe:

De réir Alt 14A d’Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1930 (mar a leasaíodh) ní mór na hoibreacha seandálaíochta uile ar fhorbairt bóthair cheadaithe (forbairt bóthair ceadaithe ag an mBord Pleanála faoi alt 49 nó alt 51 nó faoin dá alt sin d’Acht na mBóithre 1993, mar a leasaíodh) a dhéanamh i gcomhréir le treoracha eisithe ag an Aire, tar éis dul i gcomhairle le Stiúrthóir Ard-Mhúsaem na hÉireann.

Toiliú ón Aire d’oibreacha ag séadchomhartha náisiúnta nó i ngaireacht dó:

De réir Alt 14 d’Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1930 (mar a leasaíodh) ní mór toiliú an Aire a fháil d’oibreacha seandálaíochta ag séadchomhartha náisiúnta, nó i ngaireacht do shéadchomhartha náisiúnta, atá i seilbh nó faoi chaomhnóireacht an Aire nó údaráis áitiúil nó a mbaineann ordú caomhnaithe leis. Ní mór don Aire dul i gcomhairle le Stiúrthóir Ard-Mhúsaem na hÉireann i dtaca le hiarratas ar thoiliú den sórt sin.

Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta - Aicmí na dTaifead atá á gCoimeád

Taifid a bhaineann le cúrsaí polasaí, reachtaíochta, airgeadais agus riaracháin i dtaca le feidhmeanna Sheirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta, lena n-áirítear;

  • Comhaid i dtaca le hiarratais aonair le ceadúnais seandálaíochta a shealbhú;
  • Toilithe agus treoraithe an Aire;
  • Orduithe Caomhantais;
  • Clár na Séadchomharthaí Stairiúla;
  • Liosta na Séadchomharthaí Náisiúnta in úinéireacht nó faoi chaomhnóireacht an Aire;
  • Taifead na Séadchomharthaí agus Áiteanna;
  • Clár na Suíomhanna agus na Séadchomharthaí (SMR) lena n-áirítear fardal na raiceanna;
  • Comhaid faoi Shéadchomharthaí;
  • Comhaid i dtaca le forbairt feasachta faoi shuíomhanna seandálaíochta;
  • Comhaid i dtaca le forfheidhmiú chosaint séadchomharthaí;
  • Fógraí faoi oibreacha faoi Achtanna na Séadchomharthaí Náisiúnta.

Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta – Scéimeanna Deontais nó Maoinithe

Féach:

Deontais Tochailte Taighde Seandálaíochta (i gcomhar le hAcadamh Ríoga na hÉireann)

https://www.ria.ie/grants-and-awards/archaeology-research-excavation-grants

Deontais Taighde Seandálaíochta (i gcomhar le hAcadamh Ríoga na hÉireann)

https://www.ria.ie/grants-and-awards/archaeology-research-grants

Clár INSTAR Clár (i gcomhar leis an gComhairle Oidhreachta)

http://www.heritagecouncil.ie/archaeology/our-initiatives/instar-web-archive-grant-programme/instar-grant-programme/

Twitter

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service