07/12/17

Óige Ildánach - Plean le Scód a Ligean le Cumas na Cruthaitheachta i nGach Leabh agus i nGach Duine Óg - á sheoladh ag an Taoiseach

Gealltanas go dtacófar le cur i bhfeidhm Music Generation ar fud na tíre faoi 2022

Déanfaidh an Taoiseach, Leo Varadkar, T.D., in éineacht leis an Aire Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, Josepha Madigan, T.D., an tAire Oideachais agus Scileanna, Richard Bruton T.D., agus an tAire Airgeadais agus Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, Paschal Donohoe T.D., Óige Ildánach - Plean le Scód a Ligean le Cumas na Cruthaitheachta i nGach Leanbh agus i nGach Duine Óg - a sheoladh inniu (Déardaoin, an 7 Nollaig).

Le hÓige Ildánach, atá á sheoladh i Scoil Náisiúnta St Laurence O’Toole do Chailíní, Plás Seville, leagtar amach na bearta le ceann de phríomhspriocanna Chlár Éire Ildánach a chur i gcrích, is é sin cinnte a dhéanamh go bhfuil teacht praiticiúil ag gach leanbh in Éirinn ar theagasc, taithí agus rannpháirtíocht i gceol, drámaíocht, ealaín agus códú faoin bhliain 2022. Mar bhonn agus taca leis an bplean seo tá an tuairim dhaingean gur cheart go mbeadh an chruthaitheacht agus an cultúr ag croílár an oideachais dár n-aos óg go léir. Tá raon leathan gníomhaíochtaí cultúrtha ar fáil do leanaí agus do dhaoine óga agus tá sé mar aidhm leis an bPlean seo cur leis an méid atá ar fáil cheana agus tionscadail agus tionscnaimh nua a fhorbairt ag an am céanna.

Ag tacú le fís Óige Ildánach tá ceithre chuspóir fadtéarmacha straitéiseacha: Tacú le comhoibriú idir cur chuige Foirmiúil agus cur chuige Neamhfhoirmiúil maidir le Cruthaitheacht san Oideachas; Leathnú a dhéanamh ar an Raon Gníomhaíochtaí Cruthaitheachta do Dhaoine Óga; An Próiseas Cruthaitheachta a Dhaingniú trí chláir a fhorbairt a chuirfidh ar chumas múinteoirí cabhrú le daoine óga scileanna agus cumais chruthaitheacha a fhoghlaim agus a úsáid; Forbairt Ghairmiúil Leanúnach (FGL) do mhúinteoirí ag obair i Scoileanna Luathbhlianta, i mBunscoileanna agus in Iarbhunscoileanna.

Sa chéad chéim de chur i bhfeidhm Óige Ildánach, Clár cúig bliana, tá sraith príomhghníomhartha do 2018-2019.  Baineann ceann de na gníomhartha sin le clár an-rathúil Music Generation.  Faoi láthair sroicheann Music Generation níos mó ná 41,000 leanbh agus duine óg, laistigh den scoil agus lasmuigh di. Méadófar an líon sin go suntasach mar thoradh ar naoi gComhpháirtíocht Oideachais Cheoil nua a fógraíodh in 2017.  Mar chuid d’Óige Ildánach, d’fhógair an Taoiseach Leo Varadkar TD go leathnófar clár Music Generation leis an tír ar fad a chuimisú chomh luath agus is féidir, agus go deimhin faoin mbliain 2022. Beidh an Roinn Oideachais agus Scileanna ag obair go dlúth le Music Generation leis na socrúcháin don soláthar sin a fhorbairt.

Áirítear ar na príomhghníomhartha eile sa Phlean:

  • Déanfar an tionscnamh Scoileanna Ildánacha, lena dtabharfar ealaíontóirí isteach sa seomra ranga, a thriail.
  • Déanfar Scéim Braislí Cruthaitheachta do Scoileanna, le tionscadail chruthaitheacha cultúrtha agus ealaíonta, a thriail.
  • Forbrófar cláir chruthaitheachta do dhaoine óga i gceantair faoi mhíbhuntáiste.
  • Forbrófar Tionscadal FGL Luathbhlianta agus déanfar Tionscadail FGL Bhunscoileanna agus Iarbhunscoileanna atá ann cheana a phríomhshruthú.
  • Beidh tuilleadh deiseanna ann do scoileanna chun códú agus smaointeoireacht ríomhaireachtúil a thairiscint.
  • Forbrófar bearta chun leathnú a dhéanamh ar rannpháirtíocht sa drámaíocht/san amharclannaíocht lasmuigh den scoil.
  • Forbrófar straitéis chun córchantain a fhorbairt agus a leathnú.
  • Déanfar Cruinniú (Cruinniú na Cásca roimhe seo) a athdhearadh agus a fhorbairt mar lá náisiúnta cruthaitheachta do leanaí agus do dhaoine óga i gcomhar leis na húdaráis áitiúla.
  • Cuirfear Comhpháirtíochtaí Áitiúla Óige Ildánach ar bun ar bhonn trialach.
  • Tacófar le cur i bhfeidhm gnéithe breise de Chairt na nEalaíon san Oideachas.

Agus é ag labhairt ag an seoladh inniu, dúirt an Taoiseach, Leo Varadkar TD., “Tá a fhios againn go mbíonn níos lú imní ar pháistí a bhíonn ag plé leis na healaíona agus le gníomhaíochtaí cultúrtha, go mbíonn siad níos sona sásta agus go n-éiríonn níos fearr leo ar scoil. Is mian linn ár ndaoine óga a spreagadh le bheith ina smaointeoirí cruthaitheacha, a n-intinní a leathnú agus cinnte a dhéanamh go bhfuil an deis acu sult iomlán a bhaint as saothar cruthaitheach agus cultúrtha, cibé acu a fhoghlaimíonn siad códú, damhsa nó amhránaíocht. Ní amháin go gcuideoidh sé sin leo ullmhú don todhchaí, cuirfidh sé lena bhfolláine freisin. Tá sé d'acmhainn ag Óige Ildánach tionchar fadtéarmach dearfach a imirt ar an nglúin seo de dhaoine óga, de réir mar a chuireann sé saol an chultúir agus na cruthaitheachta ar a súile dóibh. Rachaidh an plean uaillmhianach seo go mór chun tairbhe do leanaí, agus tá súil agam go mbeidh a dtuismitheoirí an-sásta leis freisin.”

Agus í ag labhairt inniu, dúirt an tAire Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, Josepha Madigan, TD, an méid seo: “Is plean an-uaillmhianach é Óige Ildánach lena dtugann muid gealltanas go ndéanfar cinnte de go mbeidh teacht praiticiúil ag gach leanbh ar theagasc, taithí agus rannpháirtíocht i gceol, drámaíocht, ealaín agus códú faoin mbliain 2022.  Tá 17 ngníomh sa Phlean a chabhróidh linn an ollsprioc sin a bhaint amach.  Ach is Plean cúig bliana é freisin, agus ar bhealach is léim sa dorchadas é. Tógfaidh sé tamall le gach rud a fháil ceart.  Táimid ag tógáil ar pholasaithe agus ar chláir atá i bhfeidhm cheana féin agus ag obair go maith.  Ach táimid freisin ag tabhairt isteach cláir agus tionscnaimh nua nuálacha.  Leis na torthaí is fearr is féidir a bhaint amach, ní mór dúinn pleanáil go cúramach, tionchar an méid atá ar bun againn a thomhas agus ár roghanna go léir a scrúdú.  In 2018 beidh bliain lán de chláir phíolótacha ann do chuid de na tionscnaimh nua seo.  Beimid ag obair ar fud na Ranna Rialtais agus gníomhaíochtaí éagsúla le cinnte a dhéanamh go mbainfear an tionchar is mó is féidir amach leis an méid atá ar siúl againn maidir le leas ár leanaí agus ár ndaoine óga.  Is ionann Óige Ildánach agus tús an phróisis sin, seachas deireadh leis.  Beidh go leor eile le teacht idir seo agus 2022”.

Bhí an méid seo le rá ag an Aire Oideachais agus Scileanna, Richard Bruton TD: “Tá sé d’uaillmhian agamsa an tseirbhís oideachais agus oiliúna is fearr san Eoraip a dhéanamh de sheirbhís na hÉireann taobh istigh de dheich mbliana. Tá sé ríthábhachtach, má táthar leis an méid sin a bhaint amach i sochaí an lae inniu, go ndéanaimid cinnte gur smaointeoirí cruthaitheacha solúbtha iad ár leanaí. Le Colún a hAon de Chlár Éire Ildánach cuirtear béim láidir ar scileanna den chineál sin a fhorbairt trí phlean a leagan amach le rochtain phraiticiúil a thabhairt do gach leanbh in Éirinn ar cheol, drámaíocht, ealaín agus códú faoin mbliain 2022. Tagann an plean sin go maith leis an Ráiteas Polasaí um Oideachas STEM 2017-2026 a sheol muid le déanaí, ina bhfuil gealltanas curaclam nua Matamaitice do bhunscoileanna a thabhairt isteach, ina mbeidh gnéithe den chódú agus den smaointeoireacht ríomhaireachtúil den chéad uair agus na spriocanna ata leagtha amach i gCairt na nEalaíon san Oideachas freisin. Léiríonn an gealltanas go dtacófar le cur ar fáil chlár Music Generation ar fud na tíre, clár a fhaigheann maoiniú Státchiste ó mo Roinn, an méid atá i gceist leis an Rialtas le plean Óige Ildánach.”

Chuir an tAire Leanaí agus Gnóthaí Óige, an Dr Katherine Zappone, lena chuid cainte: “Mar an tAire Leanaí agus Gnóthaí Óige, tá lúcháir orm seoladh an Phlean Óige Ildánach de chuid Chlár Éire Ildánach a cheiliúradh. Féachfaidh an plean nuálach seo le scód a ligean le cumas na cruthaitheachta i ngach leanbh agus i ngach duine óg. Is príomhphrionsabal den phlean seo go gcloisfear guth leanaí agus daoine óga i bhforbairt agus i gcur i gcrích clár. In Éirinn an lae inniu, is próiseas ríthábhachtach é éisteacht le leanaí agus daoine óga agus iad a chur san áireamh ar an mbealach seo. Trí freagairt do riachtanais daoine óga agus deis a thabhairt dóibh páirt a ghlacadh i gcinnteoireacht is féidir cosaint leanaí a chur chun cinn, a gcuid féinmhuiníne a fheabhsú, chomh maith lena scileanna cumarsáide agus a n-ábaltacht idirbheartaíocht a dhéanamh, líonrú agus breithmheas a thabhairt. Tagann oideachas sna healaíona, i gcultúr agus i gcruthaitheacht go nádúrtha leis an gcinéal éitis leanbhlárnaigh seo agus tá sé in áit mhaith le bheith ina lóchrann do réimsí eile.”

Is mar seo a labhair an tAire Airgeadais agus Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, Paschal Donohoe TD: “Le hÓige Ildánach, atá á sheoladh inniu i Scoil Náisiúnta St Laurence O’Toole do Chailíní, Plás Seville, tugtar ráiteas soiléir go gcreideann an Rialtas seo i luach an chultúir do dhaoine óga.  Creidimse go láidir go gcabhraíonn plé leis na healaíona agus leis an gcruthaitheacht le daoine óga féinmhuinín agus féiniúlacht a fhorbairt, taispeáint dóibh gur féidir leo bheith cruthaitheach agus samhlaíoch agus go bhfuil luach ag an tsochaí ar an méid atá le rá acu. D’fhoilsigh an Chomhairle Ealaíon agus an ESRI tuarascáil an-tábhachtach anuraidh dar teideal Na hEalaíona agus Rannpháirtíocht Chultúrtha i measc Leanaí agus Daoine Óga.  Léirítear sa tuarascáil sin go n-éiríonn le leanaí Éireannacha a bhíonn páirteach i ngníomhaíochtaí ealaíonta agus cultúrtha obair scoile a láimhseáil níos fearr, go mbíonn dearcadh níos dearfaí acu i leith na scoile níos faide anonn, go mbíonn siad níos sásta, go mbíonn níos lú imní orthu, scileanna acadúla níos fearr acu agus níos lú deacrachtaí socheacnamaíocha i gcomparáid leo siúd nach mbíonn chomh páirteach céanna.  Is féidir le hÓige Ildánach tógáil go rathúil ar an méid sin trí na healaíona, an cultúr agus an chruthaitheacht a chur i gcroílár an oideachais agus na forbartha dár leanaí agus dár ndaoine óga go léir.”

Óige Ildánach ar fáil lena íoslódáil ag creative.ireland.ie

Is tionscnamh uile-Rialtais cúig bliana, ó 2017 go 2022, é Clár Éire Ildánach, a bhfuil sé mar aidhm leis an chruthaitheacht a chur i gcroílár an pholasaí poiblí. Tá sé tógtha ar chúig cholún: Cumasú Acmhainneacht Chruthaitheach Gach Linbh; Bonn a Chur faoin gCruthaitheacht i nGach Pobal; Infheistíocht in Infreastruchtúr na Cruthaitheachta agus an Chultúir; Éire mar Lárionad Barr Feabhais maidir le Léiriúchán na Meán Cruthaitheachta; Clú na hÉireann ar fud an Domhain a thabhairt le Chéile. Tá tuilleadh eolais maidir le hÉire Ildánach ar fáil ag creative.ireland.ie nó ar Facebook agus Twitter @creativeirl

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service