21/12/18

Scaoileann an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta le sonraí breise faoi fhionnachtana seandálaíochta ag Sí an Bhrú laistigh de Láithreán Oidhreachta Domhanda Bhrú na Bóinne

Chun grianstad an gheimhridh a thabhairt chun suntais, nuair a shoilsíonn éirí na gréine seomra adhlactha Thuama Pasáiste Mhór Shí an Bhrú, scaoil an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta inniu (an 21 Nollaig) le sonraí breise faoin tseandálaíocht a aimsíodh i mbliana laistigh de Láithreán Oidhreachta Domhanda Bhrú na Bóinne, i ngar do Thuama Pasáiste Shí an Bhrú.

Mhol Josepha Madigan, T.D, an tAire Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta an fhaisnéis nua atá á scaoileadh:Léiriú grafach is ea an fhaisnéis nua seo ar mhéid agus dlús na láithreán deasghnátha agus searmanais a bhaineann le Tuama Pasáiste Shí an Bhrú. Fad a dhéanaimid ceiliúradh an tseachtain seo ar fheiniméan éirí na gréine i rith ghrianstad an gheimhridh a shoilsíonn seomra adhlactha an tuama pasáiste ag Sí an Bhrú, tugann an fhaisnéis dhochreidte nua seandálaíochta léargas úrnua, shuntasach agus uathúil ar bhunúis agus forbairt tírdhreacha agus na sochaí Neoilití.”

I rith shamhradh an-tirim 2018, tugadh sonraí iontacha faoi shéadchomharthaí fíor-áille seandálaíochta faoi deara den chéad uair mar bharrachomharthaí i bpáirceanna loiscthe thuilemhá na Bóinne. Ní raibh aon choinne leis an oiread sonraí a bhí ar na séadchomharthaí ársa seo, agus thug siad léargas nach bhfeictear go minic ar dheasghnáth agus ailtireacht réamhstairiúil.

I dTuarascáil Eatramhach a scaoileadh inniu (https://www.archaeology.ie/news/bru-na-boinne-aerial-survey), nocht Seirbhís na Séadchomharthaí Náisiúnta na torthaí a bhí ar an anailís a rinne siad ar aerthaiscéalaíocht faoinar thug siad i ndiaidh go ndearnadh na chéad fhionnachtana in Iúil, agus a bhain aird dhomhanda amach ag an tráth. Sonraítear sa tuarascáil faisnéis nua ar na fionnachtana suntasacha, atá curtha ar an eolas ag anailís a rinneadh ar ghrianghrafadóireacht ardghléine aeir.

Treisíonn an fhaisnéis nua leis an leibhéal dochreidte d’úsáid searmanais agus deasghnátha a bhaintear as an tírdhreach timpeall ar Shí an Bhrú sa tréimhse réamhstairiúil a mhéid le 5,000 bliain ó shin. Tugadh imfháluithe móra de chrainn sheasta adhmaid agus heinsí móra searmanais faoi deara ar an tuilemhá faoi scáth thuama pasáiste Shí an Bhrú. Is soiléir go gcruthaíonn na séadchomharthaí seo, nach bhfuil infheicthe ach go sciobtha mar bharrachomharthaí i rith an tsamhraidh thirim tírdhreach a struchtúraíodh d’aon turas agus tírdhreach deasghnátha lena mbaineann tábhacht mhór.

Thug na fionnachtana go leor ceisteanna chun suntais agus tá sé beartaithe ag an Roinn go leagfaidh scaoileadh na faisnéise seo bonn faoi chreat daingean agus athnuaite a chur i bhfeidhm sna blianta amach anseo ar aon dul le haidhmeanna Phlean Bainistíochta UNESCO Bhrú na Bóinne.

Dúirt an tAire Madigan, chomh maith: “Treisíonn na fionnachtana suntasacha seandálaíochta seo teachtaireacht Oidhreacht Dhomhanda UNESCO a threisiú go mór agus déanfaidh siad an tuiscint atá againn ar Bhrú na Bóinne a chlaochlú. Eolas iontach nua é d’ Cuairteoirí Bhrú na Bóinne de chuid Oifig na nOibreacha Poiblí (OOP), atá á fhorbairt le tacaíocht ó mo Roinn agus Fáilte Éireann a cheadóidh dúinn scéal ársa an tírdhreacha iontaigh seo a insint do lucht éisteachta idirnáisiúnta agus chun líonta méadaithe turasóirí a mhealladh chuig an gceantar, a chuirfidh leis an ngeilleagar áitiúil.”

“Spreagfaidh na fionnachtana seo go leor spéise agus meallfaidh siad taighde agus léirthuiscint bhreise. Tá mo Roinn ag tnúth le hoibriú leis na húinéirí talún agus leis na húinéirí talún agus institiúidí agus taighdeoirí acadúla sna blianta amach romhainn i dtaobh a chinntiú go nochtar na rúin seo atá á gceilt ag na láithreáin seo.

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service