20/05/20

Earnáil na gColáistí Gaeilge

Cé gur ar lucht stiúrtha na gcoláistí Gaeilge féin atá an phríomhfhreagracht maidir lena gcoláistí féin faoi seach, tá ról lárnach agus tacúil ag an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta agus ag an Roinn Oideachas agus Scileanna araon chun tacú leis an earnáil trí chéile.

Is é an cuspóir foriomlán atá ag an dá Roinn sa chúram seo ná géilliúlacht maidir leis na dualgais ábhartha reachtúla a thiteann ar lucht stiúrtha na gcoláistí Gaeilge a chothú, chomh maith le dea-chleachtas i ngach réimse ábhartha eile a chur chun cinn oiread is féidir san earnáil – lena n-áirítear gnóthaí teagaisc agus foghlama na gcoláistí. Cuimsíonn na dualgais reachtúla:

An tAcht um an mBiúró Náisiúnta Grinnfhiosrúcháin (Leanaí agus Daoine Soghonta), 2012

Is faoi réir na rialacháin agus na coinníollacha a leagtar amach sa cháipéis dar teideal: Rialacháin faoina dtugtar aitheantas do choláistí Gaeilge – Eagrán 3 2019, a fheidhmíonn an dá Roinn mar a bhaineann sé leis an gcóras.

Sa chomhthéacs sin cuireann an Roinn Oideachais agus Scileanna comhairle ar fáil, chomh maith le faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar ábhair a bhaineann le múineadh agus foghlaim, le cáilíochtaí múinteoirí agus le caighdeán ginearálta na gcúrsaí.

Scéim na bhFoghlaimeoirí Gaeilge

Ar mhaithe le deiseanna sealbhaithe agus saibhrithe teanga lasmuigh den chóras oideachais iarbhunscoile a chothú sa Ghaeltacht d’aos óg na tíre, cuireann an Roinn fóirdheontas ar fáil faoi Scéim na bhFoghlaimeoirí Gaeilge atá iníoctha le teaghlaigh cháilithe Ghaeltachta a chuireann lóistín ar fáil dóibh siúd a ndéanann freastal ar chúrsa Gaeilge in aon cheann den 42 coláiste Gaeilge atá ag feidhmiú i 55 ionad ar leith atá aitheanta faoin gcóras.

Is fiú €10 in aghaidh an lae (ionann le €220 in aghaidh an scoláire i leith cúrsa trí seachtaine) an fóirdheontas seo, a mbaineann breis agus 26,000 scoláire leas as in aghaidh na bliana fad is atá siad ag fanacht in aon cheann den c. 700 teaghlach fud fad na Gaeltachta atá aitheanta faoin scéim. Is ionann seo agus infheistíocht stáit ar fiú breis agus €4m é san earnáil go bliantúil.

In éindí leis an gcúnamh praiticiúil seo, déanann an Roinn trí chiste faoi leith eile a riar faoi scáth na scéime, ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta, eadhon:

  • DEIS Gaeltachta – Faoin tionscnamh seo ar cuireadh tús leis in 2019 cuirtear 50 scoláireacht ar fáil go bliantúil ar fiú c. €850 an ceann ar mhaithe le deiseanna faoi leith a chur ar fáil do lucht freastail iar-bhunscoileanna DEIS na tíre chun freastal a dhéanamh ar choláiste samhraidh sa Ghaeltacht.
  • ERASMUS Gaeltachta– Faoin tionscnamh seo ar cuireadh tús leis in 2019 tá ciste bliantúil ar fiú €250,000 cruthaithe chun an deis a thabhairt do suas le 175 mac léinn tríú leibhéal cur fúthu ar feadh seimeastar ollscoile le teaghlaigh Ghaeltachta fad is atá siad ag freastal ar chúrsa cáilithe tríú leibhéal.
  • ÁRAINN Gaeltachta – Faoin tionscnamh seo cuirtear ciste ar fáil ar fiú suas le €150,000 thar tréimhse 3 bliana chun gur féidir le suas le 30 scoláire iar-bhunscoile in aghaidh na bliana scoilbhliain iomlán a chaitheamh ag freastal in aon cheann den trí iar-bhunscoil ar na hoileáin Árann.

Ina theannta sin cuirtear maoiniú ar fáil don scátheagraíocht Comhchoiste na gColáistí Samhraidh ar mhaithe le cabhrú tuilleadh le hearnáil na gcoláistí samhraidh.

Is mar chuid den Clár Tacaíochtaí Pobail agus Teanga a ndéantar an scéim a riar, ar leas an phróisis pleanála teanga agus chur i bhfeidhm foriomlán na Straitéise 20 Bliain don Ghaeilge 2010-2030. Leagtar amach faoi Réimse Gnímh 2 den Plean Gníomhaíochta 2018-2022 – a d’fhoilsigh an Roinn i mí Meithimh 2018, cad atá ar bun agus beartaithe ag an Roinn i gcomhar le páirtithe leasmhara eile mar a bhaineann sé leis an earnáil.

Tionscnaimh Cobhsaithe d’earnáil na gColáistí Gaeilge

Tuilleadh eolais

Má tá tuilleadh eolais uait, is féidir féachaint ar na naisc thíos nó teagmháil a dhéanamh le Rannóg na gColáistí Gaeilge trí ríomhphost colaistigaeilge@chg.gov.ie

Naisc úsáideacha
Rialacháin faoina dTugtar Aitheantas do Choláiste Gaeilge– Eagrán 3 2019
Scéim na bhFoghlaimeoirí Gaeilge – Bileog Eolais
Foirm Iarratais ar aitheantas chun críche aitheantais mar theaghlach faoi Scéim na bhFoghlaimeoirí Gaeilge
Sainordú EFT – Cuntas Bainc – Teaghlach/Cúntóir Áitiúil
Teastas Innealtóra chun críche aitheantais mar theaghlach faoi Scéim na bhFoghlaimeoirí Gaeilge
Foirm Iarratais ar Chúnamh aon uaire do thithe ag clárú den chéad uair faoi Scéim bhFoghlaimeoirí Gaeilge
Sábháilteacht Dóiteáin i dTithe Gaeltachta a chuireann Lóistín ar fáil d’Fhoghlaimeoirí Gaeilge – Leathán eolais agus Rialacháin
Sábháilteacht Dóiteáin in Earnáil na gColáistí Gaeilge – Na Chéad Chéimeanna Eile
Sábháilteacht Dóiteáin – Na Dualgais Reachtúla
Seicliosta i dtaobh Sábháilteacht Dóiteáin: Sampla ó Sheirbhís Dóiteáin Chorcaigh

Cáipéisí agus naisc ábhartha eile
Plean Gníomhaíochta 2018-2022
Cigireacht ar Choláistí Gaeilge, An Roinn Oideachais agus Scileanna
Tionchar na gColáistí Gaeilge ar an Teanga agus ar Phobal na Gaeltachta – arna réiteach ag Ionad na dTeangacha, OÉ Má Nuad – 2013
An Bord Oideachais agus Oiliúna na Gaillimhe & Ros Comáin

Twitter

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service