28/11/19

Tionscnamh na mBailte Stairiúla

Tionscnamh na mBailte Stairiúla

An tEolas Atá Uait

Cad é Tionscnamh na mBailte Stairiúla?

Gnóthas comhpháirteach is ea Tionscnamh na mBailte Stairiúla (HTI) 2020 idir an Roinn agus an Chomhairle Oidhreachta. Tógann sé ar thionscnamh rathúla HTI 2018 agus 2019, inar tugadh maoiniú do thionscadail athghiniúna i ndá bhaile déag trasna na tíre.

Anois sa triú bliain, tá mar aidhm ag an tionscadal athghiniúint bailte stairiúla na hÉireann a chur chun cinn bunaithe ar an oidhreacht.

Tógann an HTI ar an gcéim phíolótach a reáchtáladh idir Feabra 2013 agus Meitheamh 2014 i dtrí bhaile: Lios Tuathail, Co. Ciarraí; Cathair na Mart, Co. Maigh Eo agus Eochail, Co. Corcaí.

Cén maoiniú atá ar fáil?

Tá an Roinn tiomanta €1 milliún a chur ar fáil don HTI in 2020.

Cad iad na bailte a fuair maoiniú?

B’iad Lios Tuathail, Co. Ciarraí; Cathair na Mart, Co. Muigh Eo agus Eochail, Co. Corcaí an chéad trí bhaile a fuair maoiniú ón HTI in 2013/14. Ba thionscadal píolótach é seo.

I dtionscnamh naisiúnta na bliana 2018, chomhroinn sé bhaile breise maoiniú de €1 milliún. Is iad seo na bailte a fuair maoiniú Port Laoise, Co. Laoise; Baile an Róba, Co. Mayo; Carraig-na-Súire, Co. Thiobraid Árann; Eochail, Co. Corcaí; Cill Mocheallóg, Co. Luimnigh agus Ceanannas, Co. na Mí.

In 2019, tugadh maoiniú do Chill Rois Co. an Chláir; Leitir Ceanainn, Co. Dhún na nGall; Bhéal an Átha, Co. Mhaigh Eo; an Uaimh, Co na Mí; Mainistir na Búille, Co. Ros Comáin agus an tAonach, Co. Thiobraid Árann.

Conas a leithdháiltear an t-airgead?

Tugtar cuireadh do gach údarás áitiúil iarratas a dhéanamh i leith baile stairiúil amháin le daonra táscach íosta 1,500 áitritheoir ann. Tugtar tús áite do thionscadail atá bunaithe ar phlean agus gur dócha go mbeadh tairbhe shuntasach ann d’athghiniúint an bhaile bunaithe ar an oidhreacht. Ní mór d’údaráis áitiúla maoiniú comhfhreagrach a chur ar fáil le haon airgead a fhaightear faoin tionscnamh.

Cén tairbhe ata ann do na bailte?

Léiríonn an cleachtas, a aithnítear go hidirnáisiúnta, gur féidir le hathghiniúint bunaithe ar an oidhreacht a úsáid chun áit tharraingteach a chruthú inar féidir le daoine maireachtáil, cuairt a thabhair uirthi agus dul i mbun gnó. Tá tairbhe eacnamaíochta ann le hathghiniúint bunaithe ar an oidhreacht, rud a chuireann d’ár mbailte stairiúla a bheith rathúil, le breis cuairteoirí agus laghdú i líon na bhfoirgneamh agus áitreabh tráchtála folamha.

Cén obair a rinneadh sna bailte a fuair maoiniú?

Ó uasghrádú aghaidheanna siopaí i bpríomhshráid, go hathghiniúint láithreacha stairiúla, tá éagsúlacht mhór in obair an HTI ó bhaile go baile.

Chuir an t-airgead ó Thionscnamh na mBailte Stairiúla 2019 deontais ar fáil d’oibreacha caomhantais dlúthfhostaíochta ar scála beag i mBeal an Átha i Limistéar Caomhantais Ailtireachta Shráid an Phiarsaigh i gceartlár an bhaile.

I gCearnóg an Mhargaidh san Uaimh, bhí oibreacha ar siúl ar an Óstan St Laurence agus ar fhoirgneamh an Meath Chronicle, chun aghaidh na bhfoirgneamh tábhachtach seo a fheabhsú, a dheisiú agus a athchóiriú.

I Lána i gCeathrú na hArdeaglaise, Leitir Ceanainn na hEaglaise, nasc tábhachtach idir an Phríomhshráid agus Cearnóg na hArdeaglaise, rinneadh d’oibreacha caomhnaithe ar sheacht maoin rud a chuireann le cáil agus le carachtar foriomlán na sráid dreacha stairiúla.

Thug an HTI deis d’oibreacha cothabhála riachtanacha áirithe ar fhoirgnimh ar an taobh ó dheas den Phríomhshráid a chur in gcrích le maoiniú comhfhreagrach ó Chomhairle Contae Ros Comáin agus ó na húinéirí maoine. Tá an Phríomhshráid á tabhairt ar ais go dtí a mórgacht bhunaidh agus tá a hoidhreacht á nochtadh don athuair ionas gur féidir le daoine breathú uirthi agus tairbhe a bhaint aisti.

Dearadh coimpléasc Phriosún an Aonaigh, tógtha in 1839-1842, leis na blocanna cillíní ag leathnú amach ó mhol lárnach. Is é an Bloc Cillíní Theas, atá mar ábhar an tionscadail HTI seo, an bloc deiridh de sheacht agus bhí caoi leochaileach air le blianta fada anuas agus bhí an baol ann go rachadh sé chun dearóilithe. Cheadaigh an maoiniú deontais HTI go ndéanfar oibreacha caomhnaithe riachtanacha agus dá thairbhe, tá an foirgneamh slán anois.

Tógadh Turret Lodge, atá faoi úineireacht Chomhairle Contae an Chlair, in 1845. Roimh an tionscadal seo bhí sé dearóil agus oscailte do na heilimintí. Rinneadh athchóiriú sa tionscadal ar Turret Lodge chun é a athúsáid mar ionad Oidhreachta agus Ginealais.

Tionscnamh na mBailte Stairiúla – Ciorclán

Athbhreithniú ar thionscnamh na mBailte Stairiúla

Creat deiridh thionscnamh na mBailte Stairiúla

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service