30/10/19

An Plean Earnála um Oiriúnú d’Athrú Aeráide maidir le Bithéagsúlacht

Faoi dheireadh an chéid, is dócha gurb é an t-athrú aeráide is mó a bheidh taobh thiar den bhithéagsúlacht a bheith á cailleadh. Cuirfidh ardú teochta athrú ar uainiú imeachtaí saolré agus dáileadh speiceas. Cuirfidh an tionchar fisiciúil ó stoirmeacha níos déine agus an méadú ar bháisteach sa gheimhreadh agus san earrach luasghéarú faoi dhíghrádú na ngnáthóg a bhfuil cur isteach orthu cheana féin ag cleachtais neamh-inbhuanaithe.

Sa Phlean Earnála um Oiriúnú d’Athrú Aeráide maidir le Bithéagsúlacht, breithnítear seirbhísí éiceachórais agus an bhithéagsúlacht talún agus an bhithéagsúlacht mara agus fíoruisce. An sprioc atá ann, an bhithéagsúlacht a chosaint ó na héifeachtaí ón athrú aeráide agus éiceachórais a chaomhnú agus a bhainistiú ionas go soláthróidh siad seirbhísí a chuirfidh méadú ar chumas oiriúnaithe daoine agus na bithéagsúlachta. Bainfear sin amach trí bhíthin roghanna oiriúnaithe a shainaithint a chabhróidh le seirbhísí éiceachórais agus bithéagsúlachta a chosaint ó na héifeachtaí ó aeráid atá ag athrú.

Comhairliúchán

D’fhonn stóinseacht a chur leis agus lena chinntiú go mbeadh sé ábhartha i gcomhthéacs na hÉireann, cuireadh comhairliúchán le saineolaithe, le páirtithe leasmhara agus leis an bpobal san áireamh sa tionscadal agus é á chruthú.

Rinneadh comhairliúchán le líon ard daoine agus eagraíochtaí le linn don Phlean a bheith á fhorbairt, ina measc:

  • Cuir i láthair agus plé leis an nGrúpa Oibre Bithéagsúlachta idir-rannach agus leis an bhFóram Bithéagsúlachta (foras faire seachtrach).
  • Ceardlann do pháirtithe leasmhara chun díriú ar thús áite a thabhairt do na héifeachtaí ón athrú aeráide i mí na Samhna 2018.
  • Seisiún speisialta ag an gComhdháil Náisiúnta Bithéagsúlachta i mí Feabhra 2019 ar ar fhreastail tuairim is 180 toscaire.
  • Bheith i láthair ag roinnt ceardlann earnála, lenar áiríodh cur i láthair tras-earnála ag ceardlann de chuid na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara.
  • Tionóladh cainteanna déthaobhacha leis an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, le hOifig na nOibreacha Poiblí, leis an gComhairle Chomhairleach um an Athrú Aeráide agus le hOifigí Réigiúnacha um Gníomhú ar son na hAeráide.
  • Faisnéis ó shuirbhé ar na héifeachtaí ó theagmhais adhaimsire ar bhithéagsúlacht na hÉireann a cuireadh i dtoll a chéile ó fhreagairtí ó bhaill foirne réigiúnacha na Seirbhíse Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra agus ó lucht acadúil na hÉireann.
  • Comhairliúchán Poiblí (Feabhra-Aibreán 2019)

Is é sprioc foriomlán an Phlean seo

An bhithéagsúlacht a chosaint ó na héifeachtaí ón athrú aeráide agus éiceachórais a chaomhnú agus a bhainistiú ionas go soláthróidh siad seirbhísí a chuirfidh méadú ar chumas oiriúnaithe daoine agus na bithéagsúlachta, fad a chuirfidh siad leis an maolú ar an athrú aeráide

Aithnítear 6 Sprioc sa Phlean (le bonn taca ó Ghníomhartha chun na Cuspóirí sin a chomhlíonadh):

Cuspóirí

  1. An bhithéagsúlacht a chosaint, a athchóiriú agus a fheabhsú chun frithsheasmhacht chórais nádúrtha agus daonna in aghaidh an athraithe aeráide a mhéadú;
  2. Cur leis an tuiscint ar na héifeachtaí ón athrú aeráide ar an mbithéagsúlacht;
  3. Nascacht an tírdhreacha a fheabhsú chun soghluaisteacht in aeráid atá ag athrú a éascú;
  4. A chinntiú go mbeidh an tsochaí agus na hearnálacha uile rannpháirteach i gcosaint na bithéagsúlachta chun cur leis an bhfrithsheasmhacht;
  5. A chinntiú go mbeidh dóthain maoinithe ar fáil chun an Plean um Oiriúnú d’Athrú Aeráide maidir le Bithéagsúlachta chur i bhfeidhm; agus
  6. Bearta monatóireachta agus meastóireachta dóthanacha a chur ar bun chun athbhreithniú a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Phlean um Oiriúnú d’Athrú Aeráide maidir le Bithéagsúlacht

Gníomhartha

Sainaithníodh gníomhartha tosaíochta sa Phlean, ina measc:

  • Córais nádúrtha a athchóiriú agus a fheabhsú trí bhíthin iad a bhainistiú chun cur leis an bhfrithsheasmhacht
  • Clár uile-oileánda a chur ar bun agus a chur i bhfeidhm maidir le Speicis Ionracha
  • Straitéis Náisiúnta Ithreach a fhorbairt agus a chur i bhfeidhm chun frithsheasmhacht ithreacha a mhéadú
  • Straitéis bainistithe cósta chomhtháite a fhorbairt a mbeadh san áireamh inti gníomhartha oiriúnaithe bunaithe ar éiceachórais
  • Athchóiriú agus caomhnú éiceachóras a chur chun cinn trí bhíthin Íoc as Seirbhísí Éiceachórais agus infheistíocht i ngníomhartha a mhéadóidh linnte carbóin fad a chuirfear bithéagsúlacht chun cinn
  • Measúnú cuimsitheacht ar leochaileacht a dhéanamh maidir leis an mbithéagsúlacht in Éirinn
  • Uirlis measúnú tionchair a fhorbairt chun scagadh a dhéanamh d’éifeachtaí mí-oiriúnaithe féideartha
  • Conairí agus criosanna maolánacha a dhearadh chun cur le frithsheasmhacht na limistéar faoi chosaint agus na láithreán ainmnithe trí bhíthin cur leis na deiseanna scaipthe ar fud an tírdhreacha
  • Bearta a chur i bhfeidhm chun laghdú a chur ar na héifeachtaí bacainne a bhaineann le bóithre, iarnróid agus nithe teicniúla in aibhneacha agus i srutháin chun freagairtí spásúla speiceas ar an athrú aeráide a éascú
  • Tabhairt faoi chuntasaíocht chaipitil nádúrtha i ngach earnáil lena chinntiú go bhfuil luach á chur ar an gcaipiteal nádúrtha agus go bhfuil Oiriúnú Bunaithe ar Éiceachórais agus roghanna um bonneagar glas á n-úsáid.

Íoslódáil An Bhithéagsúlacht—Plean Oiriúnaithe Earnála um an Athrú Aeráide

Íoslódáil Tuarascáil Forléargais ar an gComhairliúchán

Íoslódáil Tuarascáil Scagtha ar an Measúnacht Straitéiseach Timpeallachta

Íoslódáil Tuarascáil Scagtha ar an Measúnacht Chuí

Íoslódáil Tuarascáil ar an gCinneadh faoin Measúnacht Chuí

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service