04/09/19

Éacht déanta faoi Chlár Caomhnaithe an meath a bhí ar Éin Dhúchasacha ar Thalamh Feirme anois ag dul ar gcúl

Tá an obair atá déanta ag Seirbhís Náisiúnta Páirceanna agus Fiadhúlra (NPWS) na Roinne ar cheann de na cláir chaomhnaithe dúlra is suntasaí sa tír ag Loch na Buaraí, Co. Uíbh Fhailí molta ag an Aire Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, Josepha Madigan TD.

Faoi dheireadh na 1990í, bhí ceann de na héin ghéim is aitheanta in Éirinn - an Phatraisc Bhrionnliath - beagnach díothaithe ar fad agus gan ach 20 éan fanta sa bhfiántas. Cuireadh dianchlár bainistithe gnáthóige agus cosanta neadacha i bhfeidhm, a raibh síolrú i ngéibheann i gceist leis, agus meastar thart ar 800 éan a bheith i limistéar an tionscadail sa lá atá inniu ann.

Is tionscadal ceannródaíoch é tionscadal na Buaraí i dtaobh modhanna nua i leith síolraithe i ngéibheann agus talamh a bhainistiú, agus tá úsáid á baint as na modhanna sin i dtionscadail chaomhnaithe ar fud na tíre anois.

Chomh maith leis sin d'éirigh le go leor speiceas eile a bhfuil meath orthu le tamall anuas síolrú mar gheall ar an iarracht caomhnaithe - an Pilibín, an Naoscach, an Creabhar, an Fhuiseog agus an Riabhóg Mhóna ina measc.

Scaoil an tAire ealta Patraisce Brionnliath amach san fhiántas le linn a cuairte, rud a chuideoidh leis an bpobal síolraithe fiáin a mhéadú,

Dúirt an tAire Madigan:

“Is eiseamláir é seo de chaomhnú praiticiúil a bheith ag feidhmiú i gcomhthéacs an ábhair imní atá ann faoi speicis a bheith ag dul in éag ar fud an domhain. Is sampla iontach freisin é ar mar is féidir caillteanas sa bhithéagsúlacht a iompú droim ar ais agus speicis a thabhairt ar ais trí chomhpháirtíocht láidir oibre a bheith ar bun idir an tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra agus pobal feirmeoireachta na háite. Is léiriú é ar an méid is féidir a bhaint amach agus molaim iad as an obair iontach atá curtha i gcrích acu.”

Dúirt Pádraig O’Donnell, Bainisteoir Réigiúnach NPWS “Táimid thar a bheith bródúil as an méid atá bainte amach ag an bhfoireann anseo.  Tá an príomhlimistéar - ina gcuimsítear 600 acra - ar cheann de na láithreacha feirme is mó atá againn agus aithnítear é mar limistéar ina bhfuil leibhéal as cuimse bithéagsúlachta ar fáil. Tá go leor speiceas a bhfuil meath suntasach ag teacht orthu in áiteanna eile le fáil go flúirseach ar láithreán NPWS ag Loch na Buaraí, ina measc sin tá an Fhuiseog, an Gilphíb agus an Riabhóg Mhóna. Tá láthair an tionscadail ar an láthair is mó in Éirinn ina bhfuil an Pilibín ag síolrú.”

Níos luaithe, thug an tAire Madigan cuairt ar Phortach agus Ionad Cuairteoirí Chlóirthigh - atá ar an Limistéar Speisialta Caomhantais is mó sa tír i leith portaigh ardaithe, agus inar taifeadadh breis agus 750 speiceas laistigh den 840 heicteár. Tá sé ina chuid den 87,000 heicteár, ar fud 6 Pháirc Náisiúnta agus 80 Anaclann Dúlra ar fud 20 contae atá á mbainistiú ag rannán NPWS na Roinne.

Thug sí cuairt ar an gclárchosán ar cuireadh fad leis le gairid agus trína nasctar Portach Chlóirthigh leis an mbaile, agus taispeánadh flóra agus fána uathúil an phortaigh di.

Faoi Thionscadal 2040, cuireadh thart ar €50m i leataobh lena infheistiú sna Páirceanna Náisiúnta agus Anaclanna Dúlra d'fhonn a chinntiú go ndéanfar na taitneamhachtaí oidhreachta seo a chosaint agus a chur i láthair ar bhonn fadtéarmach. Cuireadh €60m breise ar fáil chun Oidhreacht agus Bithéagsúlacht Dúlra a chosaint.

Dúirt an tAire Madigan ”i ngach Páirc Náisiúnta agus Anaclann Dúlra tá gnáthóga nó flóra agus fána atá annamh nó i mbaol, ina bhfuil tírdhreacha agus gnáthóga atá thar a bheith éagsúil agus ina gcuirtear réimse eispéiris faoi leith ar fáil do chuairteoirí.  Tríd an infheistíocht seo, déanfar caomhnú agus bithéagsúlacht mar aon le gnáthóga a thabhairt ar ais ar bhonn gníomhach a éascú chomh maith leis an tionchar a bhíonn ag líon níos mó turasóirí a mhaolú.”

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service