05/10/17

An 3ú Plean Gníomhaíochta Náisiúnta um Bithéagsúlacht de chuid na hÉireann, Gníomhartha um Bithéagsúlacht 2017 - 2021, á sheoladh ag an Aire Heather Humphreys

 

  • Plean nua um Bithéagsúlacht d’fhonn iarrachtaí na hÉireann an bhithéagsúlacht a chosaint go náisiúnta agus ar fud an domhain a neartú
  • 119 gníomh leagtha amach i gcreat ina bhfuil seacht sprioc straitéiseach
  • Grúpa ardleibhéil le bunú ag an Aire chun monatóireacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Phlean

Sheol an tAire Heather Humphreys an 3ú Plean Gníomhaíochta Náisiúnta um Bithéagsúlacht de chuid na hÉireann, ‘Gníomhartha um Bithéagsúlacht 2017-2021’ inniu (5 Deireadh Fómhair 2017) i nGairdíní Náisiúnta na Lus, Glas Naíon, Baile Átha Cliath. Leagtar amach sa Phlean gníomhartha lena dtabharfaidh raon earnálacha rialtais, sibhialta agus príobháideacha faoi ‘Fís na hÉireann maidir le Bithéagsúlacht’ a bhaint amach, agus leanann sé le hobair an chéad Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta um Bithéagsúlacht agus an dara ceann.

Tá 119 gníomh spriocdhírithe sa Phlean, atá á dtacú ag seacht sprioc straitéiseach. Leagtar amach creat soiléir leis na spriocanna do chur chuige náisiúnta na hÉireann i leith na bithéagsúlachta, ag cinntiú go dtógfar ar na hiarrachtaí agus an méid a baineadh amach roimhe seo, agus ag caitheamh súil chun cinn ag an am céanna ar an méid is féidir a bhaint amach sna cúig bliana amach romhainn agus ina dhiaidh sin.

Áirítear orthu sin:

  1. an bhithéagsúlacht a phríomhshruthú ar fud an phróisis chinnteoireachta sa Stát;
  2. an bonn eolais a thacaíonn le hobair ar cheisteanna bithéagsúlachta a neartú;
  3. feasacht agus rannpháirtíocht an phobail a mhéadú;
  4. caomhnú na bithéagsúlachta sa cheantar tuaithe i gcoitinne a chinntiú;
  5. caomhnú na bithéagsúlachta sa timpeallacht mhuirí a chinntiú;
  6. bainistiú limistéar agus speiceas faoi chosaint a leathnú agus a fheabhsú;
  7. an méid a chuirtear le ceisteanna bithéagsúlachta idirnáisiúnta a fheabhsú.

Agus an plean á sheoladh aici, dúirt an tAire:

“Tá an t-ádh orainn in Éirinn go bhfuil an nádúr uile mórthimpeall orainn. Tacaíonn an oidhreacht nádúrtha sinn lenár slite maireachtála agus feabhsaíonn sí ár saol gach lá. Is iomaí tairbhe bhunúsach a bhaineann muid ó bhithéagsúlacht fholláin freisin, agus braitheann go leor d’earnálacha eacnamaíochta na hÉireann ar ár gcaipiteal nádúrtha.

“Léirítear leis an bPlean Gníomhaíochta Náisiúnta um Bithéagsúlacht 2017-2021 tiomantas leanúnach na hÉireann do ghníomhú i gcomhréir lena dualgais lenár mbithéagsúlacht a chosaint ar mhaithe leis na glúnta amach anseo.

 “Ní mór go mbeidh gach earnáil den tsochaí páirteach ann le go n-éireoidh leis an bPlean. Tá rannpháirtíocht rialtais áitiúil agus phobail áitiúla ríthábhachtach ach go háirithe. Ba mhaith liom na hÚdaráis Áitiúla a fheiceáil ag glacadh níos mó páirte i dtacú le tionscadail bhithéagsúlachta áitiúla agus beidh mé ag breathnú ar roghanna ina leith sin sa tréimhse amach romhainn.”

Ag labhairt faoi chomhoibriú Thuaidh-Theas, leag an tAire béim ar an tábhacht atá le leanúint ar aghaidh leis an obair ar bhonn uile-oileáin, le cláir amhail INTERREG, atá ceaptha le leibhéil níos airde de chomhoibriú trasteorann a chur chun cinn. Bhí an méid seo le rá ag an Aire:

“Ní aithníonn an bhithéagsúlacht aon teorainn agus leanfaimid ar aghaidh ag obair lenár gcomhghleacaithe i dTuaisceart Éireann lenár bhfiadhúlra comhroinnte a chosaint.”

Tharraing an tAire Humphreys aird freisin ar an tábhacht atá le ról domhanda na hÉireann, agus ár ngealltanais a chothabháil i dtaca le raon eagraíochtaí agus coinbhinsiúin idirnáisiúnta, ag leibhéal AE agus NA araon:

“Ar bhonn domhanda, tá an bhithéagsúlacht ag meath agus in ainneoin feasacht agus iarrachtaí méadaithe leis an meath sin a chosc, tá sí go fóill faoi bhagairt ag gníomhaíochtaí daonna ar fud an domhain. Mar chuid den Phlean tá táscairí lena n-éascaítear tuarisciú ar dhul chun cinn na hÉireann i dtreo spriocanna bithéagsúlachta náisiúnta, Eorpacha agus domhanda. Tá sé ríthábhachtach go leanfaidh Éire ar aghaidh ag cur a tuairimí in iúl ar mhaithe leis an mbithéagsúlacht ar an ardán domhanda.”

Ag filleadh ansin ar iarrachtaí náisiúnta d’fhonn gnáthóga agus speicis in Éirinn a chosaint, leag an tAire béim ar an tábhacht a bhaineann le comhsheasmhacht a chothabháil san obair atá ar bun ag gníomhaireachtaí iomadúla i réimse na bithéagsúlachta. Chun cabhrú leis sin, luaigh sí go bhfuil sé i gceist aici grúpa ardleibhéil a bhunú le monatóireacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Phlean:

“Tá comhsheasmhacht ar fud an rialtais ag croílár rath an Phlean, agus táimid tiomanta d’oibriú le chéile, i gcomhar leis na páirtithe leasmhara go léir ar fud earnáil na hoidhreachta, le go n-éireoidh go maith le cur i bhfeidhm an Phlean.

“Tá sé ar intinn agam cruinniú a thionól le Ranna agus Gníomhaireachtaí Stáit eile le mo chuid tosaíochtaí a chur in iúl i dtaca le gníomhartha an Phlean a chur i bhfeidhm.”

Chuir an tAire Humphreys clabhsúr lena cuid cainte trí iarrachtaí an raon leathan d’eagraíochtaí a bhfuil baint acu le caomhnú na bithéagsúlachta a lua. Áirítear orthu sin Ranna lárnacha Rialtais, gníomhaireachtaí Stáit, Údaráis Áitiúla, lucht taighde, eagraíochtaí neamhrialtasacha náisiúnta agus áitiúla, pobail áitiúla agus daoine aonair.

 

CRÍOCH

 

********Tá an Plean ar fáil ag www.npws.ie/publications

Nóta d'Eagarthóirí:

Is é Bithéagsúlacht an téarma a úsáidtear chun cur síos ar éagsúlacht iomlán an dúlra ar domhan, lena n-áirítear plandaí, ainmhithe agus na éiceachórais a thacaíonn leo.  Tá an bhithéagsúlacht ríthábhachtach do folláine agus leas an duine agus cuireann seirbhísí tábhachtacha éiceachórais táirgí agus seirbhísí ar fáil dúinn ar nós bia, uisce úr, aer glan, amhábhair, stóráil carbóin agus na hábhair ghéiniteacha a úsáidtear le leighis áirithe a fhorbairt sa lá atá inniu ann.

Sa Phlean déantar Fís na hÉireann maidir le Bithéagsúlacht a athlua: “go ndéanfar bithéagsúlacht agus éiceachórais na hÉireann a chaomhnú agus a athchóiriú, sa chaoi go gcuirfear tairbhí ar fáil atá riachtanach do gach earnáil sa tsochaí agus go dtacóidh Éire le hiarrachtaí chun stop a chur le caillteanas bithéagsúlachta agus le díghrádú na n-éiceachóras san AE agus ar fud an domhain”.

Mar Pháirtí i gCoinbhinsiún na NA um Éagsúlacht Bhitheolaíoch, tá gealltanas tugtha ag Éirinn Pleananna Gníomhaíochta a ullmhú d'fhonn na spriocanna seo a leanas de chuid an Choinbhinsiúin a bhaint amach:  caomhantas na héagsúlachta bitheolaíche a bhaint amach; úsáid inbhuanaithe a comhpháirteanna; agus comhroinnt cothrom na dtairbhí a eascraíonn as acmhainní géiniteacha a úsáid.  Cuireann cuid mhór de na gníomhartha spriocdhírithe sa Phlean freisin le hoibleagáidí na hÉireann faoi threoracha ón AE maidir leis an gcomhshaol a chomhlíonadh.

Tugadh cuireadh do Ranna Rialtais agus do ghníomhaireachtaí Stáit chomh maith leis na hearnálacha ábhartha den tsochaí a gcion a dhéanamh i ndréachtú an Phlean seo. Rinneadh próiseas cuimsitheach comhairliúcháin phoiblí a reáchtáil níos luaithe i mbliana freisin.

Is iad seacht príomhchuspóir an Phlean:

  • an bhithéagsúlacht a phríomhshruthú ar fud an phróisis chinnteoireachta sa Stát
  • an bonn eolais a thacaíonn le hobair ar cheisteanna bithéagsúlachta a neartú
  • feasacht agus rannpháirtíocht an phobail a mhéadú
  • caomhnú na bithéagsúlachta sa cheantar tuaithe i gcoitinne a chinntiú
  • caomhnú na bithéagsúlachta sa timpeallacht mhuirí a chinntiú
  • bainistiú limistéar agus speiceas faoi chosaint a leathnú agus a fheabhsú
  • an méid a chuirtear le ceisteanna bithéagsúlachta idirnáisiúnta a fheabhsú

I measc na bpríomhghníomhartha tá:

  • Roinnt tionscnamh reachtach, lena n-áirítear Bille um Páirceanna Náisiúnta agus an ceanglas a chur ar chomhlachtaí poiblí an bhithéagsúlacht a chur san áireamh i gceapadh polasaí agus i gcinnteoireacht
  • Gníomhartha lena n-áirítear talmhaíocht agus foraoiseacht, arb ionann iad agus níos mó ná 70% d’úsáid iomlán talún sa Stát
  • Bearta le dul i ngleic le speicis choimhthíocha ionracha
  • Teagmháil le pobail áitiúla ar shaincheisteanna bithéagsúlachta
  • Gealltanas maidir le ceisteanna bithéagsúlachta a chomhtháthú i gclár Cúnaimh Thar Lear na hÉireann

 

Tuilleadh eolais:
An tAonad Polasaí Bithéagsúlachta agus Feasachta
An tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta & Fiadhúlra
An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta
7 Plás Ely
Baile Átha Cliath 2
ÉIRE D02 TW08

Teil: +353 1 888 3248
Ríomhphost: biodiversitypolicy@chg.gov.ie
www.npws.ie

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service