15/05/19

Comhchomhairliúchán poiblí fógartha ag an tAire Madigan maidir leis an bPlean um Oiriúnú d'Athrú Aeráide

Tá dréacht den Phlean um Oiriúnú d'Athrú Aeráide foilsithe inniu ag an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta chun dul i ngleic leis an tionchar a bheidh ag athrú aeráide ar an oidhreacht thógtha agus seandálaíochta. Tá an plean earnála seo ag teacht leis an bplean bithéagsúlachta um athrú aeráide, a d'ullmhaigh an Roinn seo chomh maith mar chuid de na hoibleagáidí atá uirthi dul i ngleic leis an tionchar a bheidh ag athrú aeráide ar oidhreacht na hÉireann.

Mar thoradh ar shamhraí níos teo agus níos tirime, geimhrí níos boige agus níos fliche, adhaimsir agus leibhéal na farraige a bheith ag ardú, bainfidh damáiste struchtúrtha do leachtanna agus d'fhoirgnimh stairiúla, creimeadh cósta a bhainfidh an bonn de struchtúir ársa, creimeadh ar shuíomhanna seandálaíochta agus nochtadh na suíomhanna sin chomh maith le tuilte i gceantair stairiúla bailte agus cathracha.

Tá dhá phlean um oiriúnú d'athrú aeráide de chuid na Roinne á n-ullmhú faoin gCreat Náisiúnta Oiriúnaithe (NAF). Féachtar leis an bplean na príomhbhaoil agus leochaileacht na hoidhreachta mar gheall ar athrú aeráide a aithint agus a mheas d'fhonn gníomhartha i ndáil le seasmhacht aeráide a chur i bhfeidhm. Mar thoradh ar na pleananna, beifear ábalta freisin  tosca oiriúnaithe ar leith a bheidh le glacadh san áireamh i ngach beartas a dhéanfar ar bhonn áitiúil, réigiúnach agus go náisiúnta.

Ghlac an tAire Madigan buíochas leis na comhpháirtithe agus leis na páirtithe leasmhara ar fad a chuidigh leis an Roinn le bliain anuas trí Ghrúpa Stiúrtha Comhairleach na Roinne maidir le hAthrú Aeráide agus dúirt:

Is léir na baoil atá don oidhreacht, nach féidir a fháil ar ais, ó athrú aeráide.  Cé go bhfuil na foirgnimh stairiúla agus na leachtanna seandálaíochta atá ar fud an Stáit ann leis na céadta bliain, níl siad slán ón damáiste atá adhaimsir agus athrú aeráide in ann a dhéanamh.

Mar chuid de straitéis mhóriomlán an Rialtais, féachtar leis an bplean um athrú aeráide an oidhreacht sin a chosaint do na glúnta atá le teacht. De réir mar a bheimid ag cur leis an bPlean Náisiúnta Oidhreachta nua - Oidhreacht Éireann 2030 - sna míonna amach romhainn, tá sé den ríthábhacht go ndéantar na baoil ar leith a bhaineann le hathrú aeráide a aithint agus go mbeimis ar aon intinn ar na bearta chun an tionchar sin a mhaolú agus cur leis an seasmhacht.

In 2014, fuair an Roinn beagnach 100 tuairisc i ndáil le damáiste a rinneadh do láithreacha oidhreachta i ndiaidh Stoirm Darwin. Bhí an chuid is mó de na láithreacha sin faoi úinéireacht phríobháideach. Rinne an stoirm chéanna damáiste chomh maith do roinnt leachtanna náisiúnta atá faoi chúram an Stáit, an tÁras Cloiche ón Mheánaois, Cill Mológ, Contae Luimnigh ina measc.  Tharla maidhm charraige thromchúiseach ar Sceilg Mhichíl i gContae Chiarraí, ar Láthair Oidhreachta Domhanda UNESCO í, ndiaidh drochstoirmeacha i rith an gheimhridh in 2016. I mí na Nollag 2017, thit píosa mór de chiumhais na haille ag dún ceann tíre réamhstairiúil an Dúna Bhig, lonnaíocht ón mheánaois i gCiarraí, an titim ba dhéanaí a tharla mar gheall ar chreimeadh cósta ag an láthair. Níor chuidigh an taoide ard ná an ghaoth láidir a bhí ann ag an am leis an scéal.   I mí Lúnasa 2017, tharla tuilte agus sciorrthaí talún a rinne damáiste mór do thithe agus do bhonneagar, lena n-áirítear Droichead an tSeanmhuilinn i mBun Cranncha a thit, nuair a bhí báisteach mhór agus throm ann de bharr Stoirm Gert san Atlantach Thuaidh.

Dúirt an tAire Madigan chomh maith:

Is faoi na páirtithe leasmhara ar fad, ar feadh an rialtais áitiúil agus an rialtais láir, agus faoi na pobail a bhfuil meas acu ar a n-oidhreacht, a bheidh an fhreagracht sna blianta amach romhainn na láithreacha ar dóigh a dtarlóidh damáiste a aithint, cuidiú leis an obair deisiúcháin agus bearta a ghlacadh i ndáil le seasmhacht na láithreacha sin. Tráth a bhfuil mo Roinn féin ag comhlíonadh a cuid oibleagáidí chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar a bhíonn ag athrú aeráide ar ár n-oidhreacht staire, tá sé tábhachtach go bhfaighimis tuairimí an phobail agus pháirtithe leasmhara ar an gcur chuige a cheart dúinn a ghlacadh.

Tá muid réidh, mar atá ár gcomhpháirtithe in Oifig na nOibreacha Poiblí dul i mbun na freagrachta atá orainn ár n-oidhreacht ar leith féin a chosaint agus a chaomhnú, bunaithe ar thuairimí na ndaoine a dhéanann cúram di agus a bhfuil meas acu uirthi.

Cuireann an tAire Madigan fáilte roimh thuairimí ón bpobal maidir leis an dréach phlean.  Tá gach eolas ar fáil anseo

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service