23/09/16

Athenaeum athchóirithe Inis Córthaidh á oscailt go hoifigiúil ag an Aire Stáit Kehoe

Ceanncheathrú Óglaigh Inis Córthaidh anois ina láthair buan do Thaispeántas faoi 1916

Tar éis beagnach bliain d’obair chaomhantais agus athchóirithe, déanfar Athenaeum Inis Córthaidh a oscailt go hoifigiúil tráthnóna inniu (Dé hAoine) ag an Uasal Paul Kehoe TD, an tAire Stáit le freagracht speisialta as Cosaint. Tá an Athenaeum ar cheann de na naoi dtionscadal capitiúla a forbraíodh mar Mheabhrúcháin Bhuana faoi Chlár Cuimhneacháin Céad Bliain 1916. Feidhmeoidh an amharclann, ina bhfuil 150 suíochán agus a athchóiríodh le gairid, mar ionad pobail agus ealaíon do léirithe drámaíochta, ceolchoirmeacha agus imeachtaí pobail agus beidh taispeántas nua buan ann maidir le ról Loch Garman le linn an Éirí Amach.

Bhí ról an-mhór ag an Athenaeum le linn Éirí Amach 1916 i gContae Loch Garman, nuair a ghlac Óglaigh na hÉireann seilbh air chun tacú le hÉirí Amach Bhaile Átha Cliath. Trí úsáid a bhaint as dá gceanncheathrú, rinneadh gach gné den Éirí Amach i gContae Loch Garman a chomhordú ann. Nuair nach raibh siad ar fiannas, d’ith na hÓglaigh a gcuid béilí san fhoirgneamh agus chodail siad ann, agus bhunaigh Cumann na mBan ospidéal sa halla éisteachta agus suanliosanna sna seomraí feistis ar an gcéad urlár.

Ar ócáid na hoscailte, bhí an méid seo le rá ag an Aire Paul Kehoe:

“Tharraing Éire 2016 - Clár Comórtha an Stáit le 1916 a thabhairt chun cuimhne - aird an náisiúin go léir.  Chuimhnigh muid ar 1916, rinne muid machnamh ar ár bPoblacht 100 bliain ina dhiaidh sin, agus anois tá ár dtodhchaí á h-athshamhlú againn.

“Ba é post ceannais Inis Córthaidh é an Athenaeum le linn an Éirí Amach, agus bhí sé oiriúnach gur roghnaíodh é mar cheann de “mheabhrúcháin bhuana” Éire 2016.  Tá sé athchóirithe go hálainn anois agus beidh sé ina acmhainn iontach do mhuintir na háite agus do thurasóirí ar mian leo tuilleadh a fhoghlaim faoin Éirí Amach; agus is áis den scoth a bheidh ann do na healaíona i gContae Loch Garman.”

Ag labhairt di faoi thábhacht an tionscadail, dúirt an tAire Ealaíon, Oidhreachta, Gnóthaí Réigiúnacha, Tuaithe agus Gaeltachta, Heather Humphreys:

“Beidh Athenaeum athchóirithe Inis Córthaidh mar chuid shuntasach d’oidhreacht chultúrtha Éire 2016: Clár Comórtha Céad Bliain. Bhí páirt mhór ag an Athenaeum i stair na bliana 1916 nuair a roghnaigh na hÓglaigh é mar a bpost ceannais agus nuair a d’ardaigh siad Brat Trídhathach na hÉireann os a chionn. Tá lúcháir orm go mbeidh a háit cheart ag an Athenaeum arís i stair na hÉireann. Leis an amharclann athchóirithe, ina bhfuil 150 suíochán, beidh ionad den scoth i gContae Loch Garman ina bhféadfaidh an pobal uile taitneamh a bhaint as imeachtaí éagsúla."

San fhoirgneamh nua-athchóirithe tá taispeántas buan a léiríonn ról clúiteach Loch Garman le linn na tréimhse suaite sin. Áirítear sa taispeántas athdhéanamh de Cheanncheathrú iarbhír na reibiliúnach i 1916, agus beidh an t-eolas curtha i láthair le sraith frapaí, grafaicí agus le reacaireacht. I measc na spásanna tiomnaithe sa taispeántas tá seomra na comhairle catha, oifig an rúnaí agus ospidéal géarchéime agus cistin.

Sa taispeántas seo, curtha le chéile ag cartlannaí Chomhairle Contae Loch Garman, Grainne Doran, beidh samhail mhórscála de Bhaile Inis Córthaidh le feiceáil freisin agus beidh cuid de na foirgnimh a bhí i lár an aonaigh le linn an Éirí Amach ar taispeáint. Beidh taispeántas ilmheán ar siúl sa spás freisin.

Mar chuid de shearmanas an tráthnóna déanfaidh an tAire cigireacht ar Gharda Ónora Óglaigh na hÉireann, agus táthar ag dréim leis go mbeidh grúpa mór ath-achtóirí 1916 i láthair freisin. Leis an searmanas cuirfear clabhsúr le Clár Cómórtha Cead Bliain 1916 Chontae Loch Garman ina ndearnadh cuid mhór imeachtaí a reáchtáil ar fud an chontae le ról bródúil stairiúil Loch Garman in Éirí Amach 1916 a cheiliúradh, a thabhairt chun cuimhne agus a chomóradh.

CRÍOCH

 

 

 

 

 

 

 

 

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service