02/05/16

Dún Richmond á Oscailt go hOifigiúil

Caibidil chaillte de Stair 1916 nochta den chéad uair

Rinne an t-Ardmhéara Críona Ní Dhálaigh Dún Richmond a oscailt go hoifigiúil ag searmanas speisialta in Inse Chór inniu. Tá Dún Richmond, atá athchóirithe ag Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath mar chuid d’Éire 2016: Clár Comórtha Céad Bliain, ar cheann de naoi ‘Meabhrúchán Bhuana’. Beidh sé ar oscailt don phobal i Mí an Mheithimh 2016 mar áis idirghníomhach ilmheáin do thurasóirí, ina ndéanfar scéal an tsuímh, ó dhún míleata go heastát tithíochta go scoil, a rianú.

Chomh maith leis an taispeántas idirghníomhach, tá Seomra Tae nua agus gairdín tírdhreachtaithe ann. Mar chuid de thurais ar fud Dhún Richmond tabharfar cuairt ar Reilig an Droichid Órga, atá in aice leis an Dún agus a bheidh ar oscailt den chéad uair riamh.

Coinníodh ceannairí reabhlóid na hÉireann, mar aon le níos mó ná 3,000 reibiliúnach Éireannach, i nDún Richmond i ndiaidh Éirí Amach 1916 sular gearradh pianbhreith orthu. Reáchtáladh an t-imeacht tosaigh sa spórtlann, áit ar sórtáladh na reibiliúnaigh agus ar aithníodh na ceannairí.  Céad bliain ó shin inniu, rinneadh na chéad armchúirteanna a chur ar cheannairí an Éirí Amach i nDún Richmond go díreach tar éis Éirí Amach 1916.  I measc iad siúd ar cuireadh armchúirt orthu Dé Máirt, an 2 Bealtaine 1916 bhí Pádraig Mac Piarais, Tomás Mac Donnchadha agus Tomás Ó Cléirigh.

Orthu siúd a bhí i láthair ag ócáid an lae inniu bhí gaolta na bhfear agus na mban a coinníodh i nDún Richmond i 1916, lena n-áirítear Liam Cosgrave agus a theaghlach, teaghlach Phluincéid agus teaghlach Uí Anracháin. Ba í Saidbhín Uí Uigínn an t-aoi oinigh ag an ócáid, ag a raibh gaolta na 77 bean a coinníodh i nDún Richmond sa bhliain 1916 freisin. Bhí taibhithe ó Armbhanna Uimh. 1, Anu Productions, agus ‘Flames, not Flowers’ go léir mar chuid den imeacht.

Agus í ag labhairt ag an oscailt, bhí an méid seo le rá ag an Aire Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta, Heather Humphreys: “Is lá mór é seo do mhuintir na háite a bhí i mbun feachtais ar feadh blianta fada ar son athchóiriú Dhún Richmond. Mar iar-dhún míleata de chuid na Breataine, tháinig na mílte fear trí Dhún Richmond ar a mbealach chuig an Chéad Chogadh Domhanda, agus ina dhiaidh sin is ann a gearradh pianbhreith ar cheannairí an Éirí Amach. Mar cheann dár ‘meabhrúcháin bhuana’ is tionscadal é atá go mór faoi stiúir an phobail agus níl aon amhras orm ná go gcuirfidh an t-ionad taispeántais athchóirithe go mór le Baile Átha Cliath 8.”

Ag plé an Dúin di, dúirt an tArdmhéara Críona Ní Dhálaigh: “Is mian liom comhghairdeas a dhéanamh le Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath as an ionad taispeántais seo a fhorbairt i nDún Richmond, foirgneamh a bhí lárnach in imeachtaí na bliana 1916. Is rud an-speisialta é a bheith sa seomra céanna ina raibh ceannairí cróga an Éirí Amach. Agus is mór an pléisiúr é an suíomh uathúil seo a fheiceáil san áit is dual dó i stair na háite agus na tíre. Beidh sé anois ina acmhainn iontach ag muintir na háite agus turasóirí ar mian leo tuilleadh a fhoghlaim faoi Dhún Richmond agus an stair a bhaineann leis.”

Bhí an méid seo le rá ag Éadaoin Ní Chléirigh, Cathaoirleach Feidhmiúcháin, Dún Richmond: “Tá an suíomh uathúil seo mar chuid de phobal Inse Chór le níos mó ná dhá chéad bliain anuas agus tá suntas ollmhór ag baint leis ó thaobh stair na hÉireann de. Tá na foirgnimh seo curtha ar ais ina gcruth agus ina ndeilbh féin arís, agus beidh siad ar oscailt don phobal ó Mhí an Mheithimh ar aghaidh. Beidh cuairteoirí in ann idirnghníomhú le scéal na ndaoine a bhí anseo tar éis Éirí Amach 1916 agus gheobhaidh siad blaiseadh den saol a bhí ag na tionóntaithe a raibh cónaí orthu anseo níos déanaí, nuair a rinneadh tithíocht shóisialta de ar a tugadh Cearnóg Mhic Ceoch.

Ba chúram a bhí i ndeas dá gcroí é athfhorbairt Dhún Richmond dóibh siad go léir a bhí bainteach leis. Ba mhaith liom obair Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath, Purcell Construction agus na hailtirí caomhantais, Blackwood Associates le Margaret Quinlan Architects a mholadh go speisialta.”

Beidh Dún Richmond ar oscailt don phobal agus le haghaidh turais ó Mheitheamh 2016.

www.richmondbarracks.ie      #RichmondBarracks

 

CRÍOCH

An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, 23 Sráid Chill Dara,Baile Átha Cliath - D02 TD30 (01) 631 3800 / Íosghlao: 1890 383 000

Dearadh & Forbairt ag Fusio

Vision One Civil Service